KISMEN KABUL / KISMEN RED HALİNDE HARÇLAR
Kısmen kabul kısmen red durumunda harçlarda kabul oranlaması yapılmaz, tamamı davalıya yüklenir. Çünkü, kısmen de olsa kabul varsa başvurusunda haklı olduğu için başvuru harcı davacıya yüklenmez. Karar ve ilam harcı ise, hükmedilen değer üzerinden alındığından, reddedilen kısım yönünden karar ve ilam harcı alınmadığından, tamamı davalıya yüklenir.
Yargılama gideri hesabında karışıklığa neden olunmaması için (tam kabul ve tam red kararları dahil), davalının davacıya ödemesi gereken harç ve yargılama masraflarının gerekçeli kararda ayrı ayrı hüküm fıkralarında gösterilmesinde yarar bulunduğu kanaatindeyiz.
"hem davacının peşin yatırdığı karar ve ilam harcı, başvurma harcı ile ıslah harcının davacının üzerinde bırakılmasına hem de harcın eksik alınması sonucunu doğuran bir karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, aynı zamanda kamu düzeniyle ilgili olduğundan bozma sebebidir…
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte belirtilen nedenle davacının temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte belirtilen nedenle hükmün 7. fıkrası karar yerinden çıkartılarak, yerine "Alınması gereken 554,26 TL harçtan, peşin alınan 136,55 TL ve 115,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 302,71 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, davacı tarafça yatırılan 25,20 TL başvurma harcı, 115 TL ıslah harcı ve 136,55 TL peşin harç olmak üzere toplam 276,75 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine," cümlesinin yazılmasına, hüküm fıkrasının 9. bendinin hükümden çıkartılarak yerine "Davacı tarafından yapılan on iki davetiye gideri 86,00 TL, iki müzekkere gideri 15,40 TL ve bilirkişi kurulu incelemesi için yapılan 500,00 TL olmak üzere toplam 601,40 TL'den davanın kabul edilen kısmına göre oranlanan 332,45 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına," cümlesinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA" şeklindedir.
"altıncı bendin bütünüyle hükümden çıkartılarak yerine 'Davacı tarafça bozma öncesi yapılan masraflardan 21,15 TL başvuru harcı, 52,40 TL karar düzeltme harcı ile 170,80 TL keşif harcının talep halinde yatıran davacıya iadesine, bakiye yargılama gideri 0,60 TL dosya bedeli, 161,40 TL tebligat ve müzekkere posta gideri, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 75,00 TL araç ücreti ve bozma sonrası tebligat ve posta gideri 109,00 TL olmak üzere toplam 1.146,00 TL yargılama giderinin, davada haksız çıkma oranına göre (%27,30 – %72.70), 833.142 TL'sinin davalı Hazineden alınarak yatıran davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına' cümlesinin yazılması suretiyle hükmün HUMK'nın 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA" şeklindedir.
İHTİYATİ TEDBİR / HACİZ HARÇLARI ve MASRAFLARI
Dava dilekçesiyle birlikte talep edilen ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinde ayrıca başvuru harcı ile karar ve ilam harcı alınmayacağına dair görüşler var ise de, Harçlar Kanununda bu yönde bir ayrım bulunmadığından talep dava dilekçesiyle birlikte yapılmış olsa dahi, dava dosyası yönünden alınması gereken harçlara ek olarak, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinde de, başvuru harcı ile karar ve ilam harcı alınması gerektiği kanaatindeyiz.
"davanın açılması sırasında veya dava sırasında, Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olan başvuru harcı yatırılmadan ihtiyati tedbir talep edilmesi halinde, ihtiyati tedbir talep edene başvuru harcını tamamlaması için usulünce ihtarat yapılarak süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa ihtiyati tedbir talebinin esasının incelenmesi gerektiğine" karar verilmiştir. Benzer yönde başkaca kararlar da bulunmaktadır.
Uyuşmazlık giderme kararında, yalnızca başvuru harcından bahsedilmiş ise de, bu karardan karar ve ilam harcının alınmaması gerektiği yönünde anlam çıkarmamak gerekir. Şöyle ki, bir davada maktu karar ve ilam harcı 2026 yılı için 732 TL iken, ihtiyati tedbir/hacizde maktu karar ve ilam harcı 1.206 TL'dir. Buna göre, davada alınan maktu karar ve ilam harcı, ihtiyati tedbir/hacizde alınan karar ve ilam harcından daha düşük olduğundan, dava dilekçesiyle birlikte talep edilen ihtiyati tedbir/haciz taleplerinde de maktu tutarda başvuru harcı ile birlikte maktu karar ve ilam harcının alınması gerekmektedir.
Tüm bunlara göre; yılı Harçlar Kanununun (1) sayılı Tarifesinin "Yargı harçları" başlıklı;
- A/I-2 maddesi gereği; maktu Tedbir Başvuru Harcı (UYAP'ta "Başvurma Harcı (Tespiti Delail, İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbir)" olarak kayıtlı),
- A/III-2/d maddesi gereği maktu Karar ve ilam harcı (UYAP'ta "Peşin\Nispi Harç(Tespiti Delail, İhtiyati Haciz, İhtiyati Tedbir)" olarak kayıtlı),
şeklindeki her iki maktu harcın, ihtiyati tedbir/haciz dava dilekçesiyle birlikte istenmiş olsa dahi alınması gerektiği kanaatindeyiz.
İhtiyati tedbir masrafları yönünden; 6100 sayılı HMK'nın 323/1-ç maddesi gereği, geçici hukuki koruma tedbirlerine ilişkin giderler yargılama giderlerinden sayıldığından, ihtiyati tedbir masraflarının haklılık durumuna ve oranına göre taraflara yüklenecek yargılama masraflarına eklenmesi gerekmektedir.
İhtiyati haciz masrafları yönünden; 2004 sayılı İİK'nın 264/4'üncü maddesi gereği, 264/3'üncü maddesinde belirtilen müddetleri geçirir veya davasından yahut takip talebinden vazgeçerse veya takip talebi kanuni müddetlerin geçmesiyle düşerse veya dava dosyası muameleden kaldırılıp da bir ay içinde dava yenilenmezse veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalacağından, ihtiyati haciz masrafları, yargılama giderlerine değil, esas hakkındaki kararın infazı aşamasında takip giderlerine eklenmesi gerektiği kanaatindeyiz.
"…-TL ihtiyati haciz başvuru harcı ve …-TL ihtiyati haciz karar ve ilam harcı olmak üzere toplam …-TL ihtiyati haciz harçlarının (ihtiyati haciz kararının kesin hacze dönüşmesi ve kesin haczin hükümsüz kalmaması halinde) takip masrafı sayılarak infaz aşamasında dikkate alınmasına"
şeklinde hüküm fıkrası eklenmesinde yarar bulunduğu kanaatindeyiz.